زانرو كه به كلى چهره خود - آباديها و آنچه زمين به آن زمين است - از دست ميدهد ، پس از اين تبدل چگونه آن را توان شناخت ؟ . تازه پس از مرگ زمين و آسمانها وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ . مكلفان - كه براى روز حساب مجددا زنده‌اند - حسابشان آغاز مىشود ، و در محكمهء عدل الهى مورد باز پرسيها قرار ميگيرند . الهى عاملنا بفضلك و لا تعاملنا بعدلك . . . تنها چشم داشت ما بفضل و رحمت تست . * * * اما كوهها : وَ تَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً [ الطور ] . كوهها نيز پيرو اضطرابات زمين مضطرب و متحرك ميشوند . وَ كانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا [ المزمل ] . و سپس تبديل به تلهائى از ريگ ميگردند . وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا . فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا [ الواقعه ] « 1 » . پس آنگاه خمير ميشوند ، و بعد غبارهائى پراكنده ميگردند « 2 » . وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً * فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً * لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً [ طه 17 ] . دربارهء كوهها از تو پرسش كنند ، بگو : پروردگار آنها را آنچنان از جاى مىكند كه يكسره تبديل بغبار مىگردند .

--> ( 1 ) - « بس » بمعنى خمير است . و « هباء منبث » غبار پراكنده است . ( 2 ) - چنان كه سنگى را بخواهند تبديل بغبار كنند طبعا اين مراحل را طى مينمايد .